นครศรีธรรมราช เป็นเมืองที่มีเสน่ห์น่าไปเยือนมากเมืองหนึ่งนอกจากจะมีป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์และสวยงาม เช่นเขาหลวง หรือชุมชนพัฒนาตัวอย่างที่บ้านคีรีวง ที่เมืองนครฯก็ยังเป็นแหล่งศิลปะวัฒนธรรม ทั้งหนังตะลุง โนรา ที่แฝงไว้ด้วยคติธรรม และเป็นเมืองพุทธในแดนใต้ ดังมีพระมหาธาตุวรมหาวิหาร มรดกทางวัฒนธรรมที่เมืองนครมีอยู่ในปัจจุบันนั้นได้รับการสะสมมาจากประวัติศาสตร์อันยาวนานกว่า 1800 ปี

  • “ตามพรลิงค์” คือแคว้นที่เคยตั้งอยู่ที่เมืองนครศรีธรรมราชปัจจุบัน ได้รับการบันทึกอยู่ในเอกสารมิลินทปัญหาของอินเดียตั้งแต่ พุทธศตวรรษที่ 5 และเป็นที่รู้จักกันดีในหมู่พ่อค้า จากอินเดีย จีน ตะวันออกกลาง ด้วยเป็นเมืองท่าที่สำคัญ ตั้งอยู่บนคาบสมุทรที่กั้นน่านน้ำทั้งสองด้าน จึงเหมาะที่จะเป็นเส้นทางแลกเปลี่ยนสินค้าจากทั้งสองฝั่งสมุทร และประกอบกับมีอ่าวที่เป็นท่าจอดเรือได้ พร้อมกันนั้นศาสนาพราหมณ์ก็ได้แพร่เข้ามาด้วย พบหลักฐานมากในช่วงพุทธศตวรรษที่ 11-14
  • ต่อมาในพุทธศตวรรษที่ 14-16 อาณาจักรศรีวิชัยที่มีศูนย์กลางอยู่ที่เมืองครหิ ไชยา มีอำนาจ

ปกครองเหนือดินแดนแถบคาบสมุทร พุทธศาสนานิกายมหายานจึงได้แพร่เข้ามาที่แคว้นตามพรลิงค์ด้วย

  • เมื่อเข้าสู่พุทธศตวรรษที่ 17-18 แคว้นตามพรลิงค์รุ่งเรืองสูงสุด ผู้ครองแคว้นตั้งตนเป็นกษัตริย์ทรงนามพระเจ้าศรีธรรมาโศกราช พร้อมกันนั้นได้สถาปนาราชวงศ์ปทุมวงศ์ และแผ่อิทธิพลรวมทั้งพุทธศาสนาไปยังเมืองต่างๆในภาคใต้ จนเป็นที่ยอมรับว่านครศรีธรรมราชเป็นศูนย์กลางของพุทธศาสนาในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในสมัยนั้น
  • เมืองนครศรีธรรมราช หรือ นครอันเป็นสง่าแห่งพระราชาผู้ทรงธรรม รุ่งเรืองอยู่ประมาณร้อยกว่าปี และเสื่อมลงเมื่อยกทัพไปตีเมืองลังกา และโจรชวาถือโอกาสเข้าปล้นเมืองถึง 3 ครั้งประกอบกับเกิดไข้ห่าระบาด จึงเป็นเหตุให้บ้านเมืองถูกทิ้งร้าง จนกระทั่งสมัยอยุธยา ผู้คนเริ่มกลับมาตั้งบ้านเมืองใหม่อีกครั้ง และนครศรีธรรมราชได้กลายมาเป็นหัวเมืองฝ่ายใต้ของราชอาณาจักรอยุธยา
  • ต่อมาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ในช่วงรัชกาลที่ 5 ได้มีการแก้ไขการปกครองหัวเมืองปักษ์ใต้ใหม่ นครศรีธรรมราชได้เปลี่ยนฐานะเป็นมณฑลนครศรีธรรมราช ในปี พ.ศ. 2439 จนกระทั่ง พ.ศ. 2475 ได้มีการเปลี่ยนแปลงการปกครอง จึงได้ยุบมณฑลนครศรีธรรมราชและเปลี่ยนมาเป็นจังหวัดนครศรีธรรมราช ในปัจจุบัน

สัญลักษณ์ประจำจังหวัด
เป็นรูปพระบรมธาตุเจดีย์มีรูปสัตว์ ตามปีนักษัตรล้อมรอบ หมายถึง เมือง 12 นักษัตร จากตำนานเมืองนครศรีธรรมราช ในช่วงพุทธศตวรรษที่ 17-18 มีทั้งหมด 12 เมือง
ความหมายจังหวัด               นครอันงามสง่า แห่งพระราชาผู้ทรงธรรม
ใช้อักษรย่อจังหวัด              นศ.
ดอกไม้ประจำจังหวัด           ดอกราชพฤกษ์
ต้นไม้ประจำจังหวัด            ชื่อ ต้นแซะ ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Mellettia atropurpurea
นกประจำจังหวัด                ชื่อ นกกินปลีหางยาวเขียว (Green-tailed Sunbird)

คำขวัญประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช

เมืองประวัติศาสตร์ พระธาตุทองคำ ชื่นฉ่ำธรรมชาติ แร่ธาตุอุดม เครื่องถมสามกษัตริย์ มากวัดมากศิลป์ ครบสิ้นกุ้งปู

อาณาเขต
•  ทิศเหนือ ติดกับจังหวัดสุราษฎร์ธานีและอ่าวไทย
•  ทิศใต้ ติดกับจังหวัดพัทลุง สงขลา
•  ทิศตะวันออก ติดกับชายทะเลฝั่งอ่าวไทย
•  ทิศตะวันตก ติดกับจังหวัดตรัง และกระบี่

 

23 อำเภอ 

สถานที่ท่องเที่ยว

1. อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช 13. อำเภอร่อนพิบูลย์ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร จังหวัดนครศรีธรรมราช
2. อำเภอพรหมคีรี 14. อำเภอสิชล ศาลหลักเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช
3. อำเภอลานสกา 15. อำเภอขนอม สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์๘๔ (ทุ่งท่าลาด)
4. อำเภอฉวาง 16. อำเภอหัวไทร เก๋งจีนวัดแจ้ง
5. อำเภอพิปูน 17. อำเภอบางขัน เก๋งจีนวัดประดู่
6. อำเภอเชียรใหญ่ 18. อำเภอถ้ำพรรณรา อนุสรณ์สถาน พระรัตนธัชมุนี วัดท่าโพธิ์วรวิหาร
7. อำเภอชะอวด 19. อำเภอจุฬาภรณ์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช
8. อำเภอท่าศาลา 20. อำเภอพระพรหม กำแพงเมืองเก่า และ สนามหน้าเมือง
9. อำเภอทุ่งสง 21. อำเภอนบพิตำ บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ วัดเสมาเมือง
10. อำเภอนาบอน 22. อำเภอช้างกลาง บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์
11. อำเภอทุ่งใหญ่ 23. อำเภอเฉลิมพระเกียรติ บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ วัดหน้าพระลาน
12. อำเภอปากพนัง กุฏิทรงไทย วัดวังตะวันตก
เจดีย์ยักษ์ และ พระเงิน
สวนสาธารณะเฉลิมพระเกียรติ ร.๙
อนุสาวรีย์วีรไทย ค่ายวชิราวุธ
อนุสาวรีย์วีรไทย ค่ายวชิราวุธ
หอพระพุทธสิหิงค์ ศาลากลางจังหวัดนครศรีธรรมราช
อนุสาวรีย์เจ้าพระยานครศรีธรรมราช (น้อย) ลานตะเคียน ศาลากลางจังหวัดนครศรีธรรมราช
ศาลพระเสื้อเมืองนครศรีธรรมราช ติดกับ โรงพยาบาลเทศบาลนครนครศรีธรรมราช
วัดสวนหลวง
หลวงพ่อองค์ใหญ่ และ ฐานเจดีย์โบราณ วัดท้าวโคตร
สำนักวิปัสสนากรรมฐาน สวนพุทธธรรม วัดชายนา
จวนออกญาเสนาภิมุข ถนนนางงาม (ข้างศาลากลางจังหวัดนครศรีธรรมราช)

 

  • จากอำเภอเมืองนครศรีธรรมราชไปยังอำเภออื่น ๆ

อำเภอพรหมคีรี                                                   21 กิโลเมตร

อำเภอลานสกา                                                    21 กิโลเมตร

อำเภอเฉลิมพระเกียรติ                                       22 กิโลเมตร

อำเภอท่าศาลา                                                      28 กิโลเมตร

อำเภอร่อนพิบูลย์                                                 32 กิโลเมตร

อำเภอปากพนัง                                                   36 กิโลเมตร

อำเภอจุฬาภรณ์                                                    50 กิโลเมตร

อำเภอช้างกลาง                                                   50 กิโลเมตร

อำเภอเชียรใหญ่                                                   52 กิโลเมตร

อำเภอนบพิตำ                                                     52 กิโลเมตร

อำเภอทุ่งสง                                                         55 กิโลเมตร

อำเภอสิชล                                                           66 กิโลเมตร

อำเภอหัวไทร                                                      66 กิโลเมตร

อำเภอฉวาง                                                          71 กิโลเมตร

อำเภอชะอวด                                                      71 กิโลเมตร

อำเภอนาบอน                                                     72 กิโลเมตร

อำเภอพระพรหม                                                 15 กิโลเมตร

อำเภอพิปูน                                                          93 กิโลเมตร

อำเภอบางขัน                                                      98 กิโลเมตร

อำเภอขนอม                                                         100 กิโลเมตร

อำเภอทุ่งใหญ่                                                     102 กิโลเมตร

อำเภอถ้ำพรรณรา                                               103 กิโลเมตร

การเดินทางจากนครศรีธรรมราชไปยังจังหวัดใกล้เคียง
กระบี่                                                                      336 กิโลเมตร
ตรัง                                                                         123 กิโลเมตร
พัทลุง                                                                     112 กิโลเมตร
สงขลา                                                                    161 กิโลเมตร
สุราษฎร์ธานี                                                           134 กิโลเมตร

การเดินทางรถยนต์ จากกรุงเทพฯ เดินทางไปนครราชสีมาได้หลายเส้นทาง เส้นทางที่นิยมที่สุดคือ จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 (พหลโยธิน) แยกเข้าทางหลวงหมายเลข 2 (มิตรภาพ) ที่สระบุรี ไปจนถึงนครราชสีมา รวมระยะทางประมาณ 259 กิโลเมตร
การเดินทางรถโดยสารประจำทาง บริษัท ขนส่ง จำกัด มีรถโดยสารทั้งรถธรรมดาและรถปรับอากาศ ออกจากสถานีขนส่งหมอชิต 2 ไปนครราชสีมาทุกวันและตลอดทั้งวัน รายละเอียดสอบถาม โทร. 0 2936 1880, 0 2936 0657 , 0 2936 2852-66 บริษัทเอกชนที่เปิดบริการเดินรถคือ บริษัท ราชสีมาทัวร์ โทร. 0 44 24 5443 กรุงเทพฯ โทร. 0 2936 1615 และ บริษัทแอร์โคราช โทร. 0 44 25 2999 กรุงเทพฯ โทร. 0 2936 2252
สถานีขนส่งที่นครราชสีมามีสองแห่งคือ สถานีขนส่งแห่งที่ 1 ถนนบุรินทร์ โทร. 0 44 24 2899, 0 4426 8899 และสถานีขนส่งแห่งที่ 2 ถนนมิตรภาพ-ขอนแก่น โทร. 0 44 25 6006-9 ต่อ 175, 176 (รถปรับอากาศ) , 178 (รถธรรมดา)

การเดินทางรถไฟ มีรถไฟออกจากสถานีรถไฟกรุงเทพฯ (หัวลำโพง) ไปนครราชสีมาทุกวัน รายละเอียดสอบถามที่หน่วยบริการเดินทาง การรถไฟแห่งประเทศไทย โทร. 1690, 0 2223 7010, 0 2223 7020

การเดินทางเครื่องบิน บริษัทการบินไทย จำกัดมหาชน มีเที่ยวบินไปจังหวัดนครราชสีมาทุกวัน รายละเอียดสอบถามได้ที่ กรุงเทพฯโทร. 1566, 0 2281 0060, 0 2628 2000 และนครราชสีมาโทร. 0 4425 7211-2, 0 4425 4834-5 (ท่าอากาศยานนครราชสีมาอยู่ห่างจากตัวเมืองประมาณ 30 กิโลเมตร ตามเส้นทางนครราชสีมา-จักราช อยู่ในเขตอำเภอเฉลิมพระเกียรติ)